تولّد 10 بهمن ۱۳۱۸ شهرضا
فوت ۷ آذر ۱۳۷۷ تهران
شاعر و حقوقدان ایرانی بود.
حمید
مصدق شاعر معاصر، در دهم بهمن ماه سال ۱۳۱۸ در شهرضا ، از شهرستانهای
تابع استان اصفهان ، به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در شهرضا و
اصفهان به پایان رساند . او در دوران دبیرستان با منوچهر بدیعی، هوشنگ
گلشیری، محمد حقوقی و بهرام صادقی هم مدرسه بود و با آنان دوستی و آشنایی
داشت.
و در سال ۱۳۳۹ به تهران آمد و در
رشتهی بازرگانی مؤسسهی علوم اداری و بازرگانی دانشگاه تهران مشغول به
تحصیل گردید . وی پس از فارغ التحصیل شدن در مؤسسهی تحقیقات اقتصادی این
دانشگاه به امر پژوهش مشغول شد.
از سال ۱۳۴۳ در رشته حقوق قضایی دانشگاه تهران تحصیل کرد و بعد هم مدرک کارشناسی ارشد اقتصاد گرفت.
در ۱۳۴۵ برای ادامه تحصیل به انگلیس رفت و در زمینه روش تحقیق به تحصیل و تحقیق پرداخت.
او
از سال ۱۳۵۱، پس از دریافت فوق لیسانس حقوق اداری از دانشگاه ملی، به
عضویت هیات علمی دانشگاه درآمد و در دانشکده علوم ارتباطات تهران و
دانشگاه کرمان با عنوان استادیار به تدریس پرداخت.
در
كنار تدریس از سال 1353 عضو کانون وکلای دادگستری تهران شد و به شغل وکالت
اشتغال ورزید . حمید مصدق، عضو هیات علمی دانشكدهی حقوق دانشگاه تهران و
دانشگاه علامه طباطبایی، وكیل درجه یك دادگستری عضو كانون وكلا و سردبیر
نشریهی كانون بود. او در کنار شغل وکالت و تدریس به سرودن شعر و انتشار
مجموعه های شعری خود اشتغال داشت .
مصدق تا سال ۱۳۵۸ بیشتر به تدریس روش تحقیق اشتغال داشت و از ۱۳۶۰ تدریس حقوق خصوصی به خصوص حقوق تعاون را پی گرفت .
حمید مصدق در 1351 ازدواج کرد و دو فرزند به نامهای ترانه و غزل دارد
او، در هفتم آذرماه 1377 در اثر سكتهی قلبی در تهران درگذشت.
و این سنگ نبشته مزار اوست :
از ما که در تمام شب عمر
در جستجوی سحر پرسه میزدیم
از ما به مهربانی
یاد آرید
آثار ادبی حمید مصدق
--------------------------
نخستین
اثر وی منظومهی بلند « درفش کاویانی» در سال ۱۳۴۰ منتشر و در همان سال
توقیف شد؛ چاپ دوم آن در سال ۱۳۵۷ منتشر و بعد از انقلاب نیز به دفعات
تجدید چاپ شد.
دومین
کتاب شعر مصدق، منظومهی «آبی، خاکستری، سیاه» است که در سال ۱۳۴۳ منتشر
شد. این منظومه حال و هوایی لیریک و درعین حال اجتماعی دارد و تاکنون
دهها بار توسط ناشران رسمی و مخفی در داخل و خارج از کشور تجدید چاپ شده
است.
«در رهگذار باد» سومین منظومهی مفصل مصدق نیز نخستینبار در سال ۱۳۴۷ به چاپ رسید و پس از آن بارها تجدید چاپ شد.
مصدق
بعد از انقلاب نیز به سرودن شعر ادامه داد . «از جداییها» ، «سالهای
صبوری» و «شیر سرخ» ، از دیگر آثار شعری حمید مصدق هستند که به ترتیب در
سالهای ۱۳۵۸، ۱۳۶۹ و ۱۳۷۶ منتشر شدهاند. مجموعه آثار این شاعر معاصر
نیز در سال ۱۳۶۹ در کتابی به نام «تا رهایی» گردآوری شده است که این
مجموعه نیز بارها تجدید چاپ شده است.
از
او همچنین علاوه بر آثار شعری، کتاب «مقدمهای بر روش تحقیق»
(۱۳۵۱)،«مجموعهی رباعیات مولوی» و «غزلیات حافظ» و چندین کتاب در
زمینهی حقوق نیز به یادگار مانده است.
برخی
از شعرهای حمید مصدق نیز در سالهای مبارزه علیه رژیم پهلوی، توسط برخی از
دانشجویان، در قالب سرودهایی اجرا شد که نوارهای کاست آن، بهصورت مخفی و
دست به دست، میگشت و در راهپیماییها، همخوانی میشد.
آخرین اثر او" از جدایی ها" (چاب نهم)ا ست كه با مقدمه دكتر سیمین دانشور در سال 1377 منتشر شد.
مصدق شاعری غیر مقلد و صاحب سبك بود، شعرش ساده و صمیمی است و به ذهن و زبان مردم نزدیك است.
سیمین بهبهانی در باره او گفته است : مصدق اهداف انسانی را با شعر میآمیخت
با من اکنون چه نشستنها خاموشیها
با تو اکنون فراموشیهاست
چه کسی می خواهد
من و تو ما نشویم
خانه اش ویران باد
بهگفتهی منتقدان، یکی از بازرترین ویژگیهای شعر مصدق، سادگی، روانی و صمیمیت سیال آن است.
تو به من خندیدی
و نمی دانستی
من به چه دلهره
از باغچه همسایه
سیب را دزدیدم .......
حمید مصدق بیگمان یكی از شاعران محبوب و سرشناس در میان مردم ایران مخصوصاً در میان دانشجویان است.
به
گزارش خبرنگار سرویس فرهنگ و اندیشه خبرگزاری كار ایران ایلنا، سیمین
بهبهانی گفت: حمید مصدق سرودن شعر را از نوجوانی شروع كرد و در زمان
دانشجویی وقتی كه در دانشگاه حقوق تحصیل میكرد, شعرش به مرحله پختگی
رسید، محبوبیت او از این جهت است كه اهداف انسانی را با شعر میآمیخت كه
این موضوع در شنونده دوگونه احساس ایجاد میكرد.
وی
در ادامه با اشاره به این كه احساس لطیف عاشقانه و تصور آرمانهایی كه در
جامعه تأثیر گذار بود در شعر او آمیخته شده بود گفت: حمید مصدق در میان
مردم طرفداران بسیاری داشت و مجموعه "آبی، خاكستری، سیاه" او كه در زمان
دانشجویی سروده شده بود درواقع درمیان تمام قشرها بر سرزبانها جاری بود
این
شاعرمعاصردر باره این مجموعه مشهور مصدق گفت: او در این مجموعه عشق و
آرزوهای یك زوج عاشق را بیان میكند و در عین حال از موضوعاتی صحبت
میكند كه به سبب فرا گیر بودن آن هنوز چند مصراع آن در بین مردم رایج
است.
این
غزل سرای مطرح معاصر در ادامه به زبان خاص شعری مصدق اشاره كرد و گفت:
زبان مصدق بسیار سادهروان است تا جایی كه هیچ واژهای غیر قابل فهم
برای شنونده ندارد و با همین روانی, تلفیقی زیبا بین تصاویر و واژه های
زیبا و لطیف ایجاد كرده است.
بهبهانی
ردباره احساس شاعرانه در شعر های مصدق گفت: زبان شعری او چند بعدی نیست
ولی شعر مصدق از عمق جانش میجوشد تا احساس به او فرمان نمی داد هیچ شعری
را روی كاغذ نمیآورد.
علی باباچاهی در وصف او گفته است : شعر مصدق فاصله چندانی با زیباییشناسی شعر كلاسیك ندارد
به
گزاش خبرنگار سرویس فرهنگ و ادب خبرگزاری كار ایران، ایلنا، علی
باباچاهی گفت: اگر معتقد به نوعی تقسیمبندی در شعر امروز ایران باشیم و
یكی را جریان پیشتاز و آوانگارد بنامیم و دیگری را شعر رایج و متعارف
شعر مصدق در قسمت دوم قرار میگیرد. مراد از شعر رایج این است كه شعر
دارای زیبایی شناختی شناخته شدهای است بدین معنا كه خواننده غیر
حرفهای به راحتی میتواند با این شعر ارتباط برقرار كند.
شاعر
مجموعه" منزل های دریایی بینشان است" در ادامه افزود: در واقع این شعر
ادامه وجه غیر پیچیده شعر نیما است شعر او ساده, روان , موزون و غیر
پیچیده است. من این نوع شعر را زیر عنوان شعر رایج قرار میدهم شعری مسطح
غیر موجزو ایضاحی . این نوع شعر مفهومگراست و بیشتر متكی به عروض نیمایی
است.
نویسنده
كتاب" گزارههای منفرد" در ادامه گفت: به اعتباری اگر وزن را از این نوع
شعر حذف كنیم با بیان و زبان منثور شاعرانهای رو بهرو خواهیم شد كه از
جذابیت رمانتیكی برخوردار است ولی هیچگونه امكان یا فرصتی را برای
مشاركت خواننده در برخورد با متن شعر باقی نمیگذارد. این نوع شعر هیچ
نكته ناگفتهای را برای كشف خواننده باقی نمیگذارد.
این
شاعر و منتقد معاصر در ادامه با بیان این مطلب كه شعر مصدق پلی است بین
شعر كلاسیك و شعر مدرن ایران گفت: من این شعر را ضمن این كه برای گروهی از
مردم توصیه میكنم اما درواقع این شعر بستر نسبتاً مناسبی است كه
میتواند خواننده را با افقهای شعر جدیتر معاصر آشنا كند. از طرفی
وجه سلبی این نوع شعر را نباید از چشم دور نگهداشت. بدین معنا كه
خواننده غیر حرفهای را به نوعی خوانش بیدردسر معتاد میكند.
مولف
كتاب" عقل عذابم می دهد" در ادامه خاطرنشان كرد: این شعر ایجاد نوعی رابطه
انتفاعی و رابطه آسان با خواننده میكند و غالباً در عین حال فاقد انسجام
و وحدت ارگانیگ و مركزیتگرایی شعر مدرن است.
وی در توضیح این مطلب گفت: این نوع از شعر رامن" نثر در وضعیت دیگر" نام دادم شعری كه در حال فرا روی از شعر مدرن است .
باباچاهی
در پایان گفت: من یاد حمید مصدق را گرامی میدارم و یادآور میشوم ساعات
زیادی را با احساس نهفته در شعرهای او به سر بردهام
لینک دیوان اشعاردكتر حمید مصدق
****************
سیب
-------------
تو به من خندیدی و نمی دانستی
من به چه دلهره سیب را از باغچه همسایه دزدیدم
باغبان از پی من تند دوید
سیب را دست تو دید
غضب آلود به من کرد نگاه
سیب دندان زده از دست تو افتاد به خاک
و تو رفتی و هنوز...
سالهاست که در گوش من آرام،آرام
خش خش گام تو تکرار کنان،
می دهد آزارم
می دهد آزارم و من هنوز اندیشه کنان
غرق این پندارم که چرا؟
============================================
در رهگذار باد
بعد از تو در
شبان تیره و تار من
دیگر چگونه ماه
آوازهای طرح جاری نورش را
تکرار می کند
بعد از تو من چگونه
این آتش نهفته به جان را
خاموش میکنم ؟
این سینه سوز درد نهان را
بعد از تو من چگونه فراموش میکنم ؟
من با امید مهر تو پیوسته زیستم
بعد از تو ؟
این مباد
که بعد از تو نیستم
بعد از تو آفتاب سیاه است
دیگر مرا به خلوت خاص تو راه نیست
بعد از تو
درآسمان زندگیم مهر و ماه نیست
بعد از من آسمان آبی است
آبی مثل همیشه
آبی